دختر هخامنش

دستاورد زنان از مشروطه ۶

...ادامه از تاسيس مدارس دخترانه و نشريات زنان

محترم اسکندری (۱۲۷۴ تا ۱۳۰۳) از شاهزادگان قاجار و از خانواده ای روشنفکر است.پدرش محمد علی اسکندر از بنيانگذاران «انجمن ادميت» پيش از مشروطه است.وی از مدافعين سرسخت زنان بود. بی بی وزيرف رئيس دبستان «دوشيزگان» زنان را در اخر هفته در خانه خود گرد می اورد تا ضمن نوشيدن قهوه و گپ خودمانی در مورد معضلات و مسايل اجتماعی ـ سياسی بحث کنند. از هرکس که مايل بود سخن بگويد دعوت به سخنرانی می کرد. خود نيز درباره حکومت قانون و عليه استبداد سخن می گفت. «هفته نامه دانش» نشريه ای بود که صرفا به زنان و مسايل مبتلا به انان اختصاص داشت. اين هفته نامه توسط بانويی چشم پزشک به نام دکتر کحال اداره می شد.

«دانش» در تيراژ بالا توجه خود را به موضوعاتی چون خانواده مراقبت از کودک و بهداشت و درمان مبذول می داشت.

روزنامه صوراسرافيل‌‌‌- حبل المتين - مساوات - ايران نو روزنامه هايی بودند که با گرايش به مشروطيت از حقوق زنان نيز دفاع می کردند و در اين نشريات افرادی چون دهخدا -وکيل ارعايا (نماينده مجلس همدان) ايرج ميرزا- لاهوتی و عشقی فعاليت می کردند.

وکيل الرعايا يکی از بيشمار مطالبات زنان را در زمينه حق رای در سال ۱۳۰۰ ه.ش. به مجلس تقديم کرد.

روزنامه مساوات نامه اعتراض اميز گروهی از زنان را منتشر کرد:« ايا ما زنان ستم کشيده اين کشور نيستيم؟ ايا همانند شما مردان انسان به شمار نمی رويم؟ ايا ما از حقوق طبيعی و اجتماعی نوع انسان برخوردار نيستيم؟ ايا ما را جانورانی زبان بسته و بارکش می پنداريد و يا ما را بعنوان انسان می شناسيد؟ ما خواستار عدالتيم و تاکيد می کنيم که هر نوع تبعيض ناروا در دستيابی بر اگاهی و معرفت بايد از ميان برداشته شود زيرا کسب دانش همچنان که حق مرد است حق ويژه زنها نيز هست. هيچ  مجوز قانونی برای حمله به اموزگاران و دانش اموزان نداشته اند بايد به حملات خود پايان دهند. اين تقاضای سه چهارم مردم ايران است.»

با انقلاب مشروطيت در اموزش زنان تحولی بس شگرف پديد امد. در ۱۲۸۶ ه.ش. ضمن گردهمايی بزرگی در تهران زنان قطعنامه ای را که شامل دو بند بود تصويب کردند:

۱- تاسيس مدارس دخترانه

۲- حذف جهيزيه سنگين برای دختران و صرف هزينه ان برای اموزش انها.

در ۱۲۹۲ ه.ش نشريه شکوفه که صاحب امتياز ان خانم مزين السلطنه (مريم عميد) بود اسامی ۶۳ مدرسه دخترانه را در تهران منتشر کرد.اسامی چندی از اين مدارس به قرار زير است: تربيت نسوان- تانيث- دوشيزگان- دختران ايرانی- ترقی بنات- تعليم نسوان- حجاب- عصمت- قدسيه- شرافت دختران- اقتدار ناموس- حسنات- فاطمه- خواتين و...

 در ۱۲۹۹ ه.ش. شهناز ازاد به نشر روزنامه «نامه بانوان» همت گمارد. در دوره دوم مشروطه (۱۲۸۸-۱۲۹۰) زنان ايران فرياد حق طلبانه خود را از طريق نشريات به گوش رساندند. راهی بسيار دشوار که به رغم گروههای فشار ان زمان که تاسيس مدارس را سمبل بی عفتی دختران! و مخالفت شرع اسلام معرفی می کردند باز بکار خود ادامه داده و لحظه ای از پای ننشستند .

تصويب حق رای زنان در ۱۳۴۲ و اينکه اينک نيم بيشتر دانشگاهها را دختران پوشش می دهند مرهون همين مبارزاات و ايستادگی هايی است که سلف صالحات ما در ان ره پيمودند

پايان

منبع:روزنامه شرق-يادنامه انقلاب مشروطه- مرداد۸۴

...