دختر هخامنش

اصطلاحات فمنيسم۱۸

خدای مونث
دين شناسان فمنيست می گويند نمادهای خدای مونث می تواند با مردسالاری سرکوبگر اديان موجود مقابله کند. اسطوره شناسان مدعی اند که آيين يک الهه بزرگ در مادرسالاری منعکس است و حذف کيش خدای مونث بخشی از ارزش زدايی عام از زنان در فرهنگ بود.(stone,1976).
مری ديلی توصيف می کند که چگونه مسيحيت با تبديل نمادهای زنانه به نمادهای مردانه کيش خدای مونث آغازين را تکه تکه کرد. برای نمونه تولد دوباره پسر خدا در واقع تکرار اسطوره ديميتر و پرسفون است.
در دورانی که باروری زنان را قدرت نخستين می دانستند کيش خدای مونث بخشی از ديدگاهی زن محور بود. ريچ جلوه های نمادين قدرت زنانه را توصيف می کند. برخی از فمنيستها می گويند موقعيت اجتماعی زنان می توانست با پرستش خدای مونث ارتقا يابد و اعتقاد به يک خدايی زن معنای بيشتری به دين می بخشيد. در اين معنا خدای مونث می توانست مظهر بيان ارزشهای بوم شناختی و زندگی اشتراکی باشد و به دين امکان تکيه بر نمادپردازی و فطرت زنانه را بدهد. کيش خدای مونث بر پيوستگی پديده های طبيعی و وابستگی و کمک متقابل قدرت مونث تاکيد می کرد.

منبع: کتاب نظرٍيه های فمنيستی ؛نشر توسعه

***********

لازم به ياداوری است که در دين مسيحيت خدا مرد است و همان پدر عيسی است و تکريم سه گانه پدر-پسر -روح القدس اشاره بر اين امر دارد. جالب اين نکته است که بر اساس نظريه های پگان شناختی اين تکريم سه گانه از مثلث پدر - مادر- فرزند ( خدای نرينه- خدای مادينه -فرزند [اشاره به باروری]) گرفته شده حال انکه مريم مقدس از اين مثلث حذف گرديده ! و نيز جای تعجب است که در انجيل ۴ گانه از مريم مقدس جز در هنگام تولد عيسی و مصلوب شدن وی سخنی به ميان نيامده ! حال انکه وی بعنوان مادر عيسی می بايست نقش بيشتری در تبليغ دين فرزندش بعهده داشته باشد. و اين سانسور نقش مريم مقدس بی ترديد فرهنگ سانسور نمودن نقش زن را در جامعه و به گونه کلی تر در تاريخ پايه ريزی نموده است.
همچنين شمايل نگاران به مبدل شدن نمادهای خدايگان به نمادهای شيطانی پس از مسيحيت اشاره دارند که برای انتشار و بقای مسيحيت توسط کليسا انجام گرفت. از انجمله می توان به
ستاره پنج پر (نماد ونوس ===>> نماد شيطان)
نيزه سه شاخه پوزيدون ===>> چنگال شيطان)
کلاههای نوک تيز گيس سفيدها (قديسه های پگانی) ===>> کلاه ساحره ها
که تا به امروز در نماد پردازيها باقيست.
و نيز اشاره ای بر چند ربه النوع يا خدای مونث يا مادينه مقدس:
ايزيس: ربه النوع مصر باستان
ايشتار: ايزد بانوی سومری
عشرته: ربه النوع بزرگ خاورميانه
آناهيتا: ايزد بانوی ايرانی که وجهه ای جهانی يافت
اسپنتارمذ: مام زمين در ايران
ميترا: الهه ايرانی که در روم نيز پرستيده می شد
ونوس: ايزد بانوی رومی

لازم به ذکر است در اسلام برای خدا جنسيت قايل نيستيم و اصولا خداوند مجرد است. اگرچه در زبان عرب ضمير هو می گيرد. و نيز در قران بر خلاف انجيل سوره ای به حضرت مريم (ع) اختصاص داده شده. و نيز از چند زن موثر بر برهه ای از تاريخ به نيکی /بدی ياد شده. همچنين در تاريخ صدر اسلام زنان نقش موثری را ايفا کردند که خوشبختانه مورد سانسور قرار نگرفت. اگرچه اکنون اين تمايل وجود دارد که نمادهای شيطانی را به نام زنان و در قالب انان معرفی نمايند.




...